رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا طرح ادعایی سرویسهای اطلاعاتی روسیه برای ترور یک شهروند آمریکاییـاوکراینی در دانمارک را محکوم و بر همبستگی کامل اتحادیه اروپا با کپنهاگ تأکید کرد.سرویس امنیت و اطلاعات دانمارک اعلام کرده است کهطرح ترورآلبرت واسیلیف، رپر و ویدئوبلاگر اوکراینیـآمریکایی با نام هنری “کییفاستونر”را خنثی کرده است. به گفته این سرویس، قرار بود این حمله در جریان کنسرت او در ۲۵ سپتامبر در شارلوتنلوند، در حومه کپنهاگ، و با کمک یک گروه تبهکار محلی انجام شود. مقامهای اطلاعاتی دانمارک سرویسهای اطلاعاتی روسیه را عامل احتمالی سازماندهی این طرح میدانند.
راسموس کیفر-کریستنسن، رئیس سرویس امنیت و اطلاعات دانمارک، روز جمعه ۲۰ نوامبر در یک نشست خبری گفت: « این پرونده نشان میدهد که سرویسهای اطلاعاتی روسیه برای انجام یک قتل سفارشی در دانمارک تلاش کردهاند.»
او جزئیات بیشتری درباره نحوه برنامهریزی این عملیات یا چگونگی ارتباط مظنونان با سرویسهای اطلاعاتی روسیه ارائه نکرد.
بازداشت مظنونان و کشف سلاح
بر اساس گزارش رادیو و تلویزیون دانمارک، دو شهروند این کشور به ظن مشارکت در تدارک قتل کییفاستونر تحت پیگرد قرار گرفتهاند.
این دو مظنون در شهر هِلِروپ، در نزدیکی کپنهاگ، بازداشت شدند. دو مرد دیگر نیز در خودروی آنان حضور داشتند، اما به مشارکت در طرح ترور متهم نشدهاند. بر اساس این گزارش ، در خودرو سلاح کشف شده و هر چهار نفر از زمان بازداشت در حبس به سر میبرند. جلسه دادگاه در ۲۰ نوامبر برای بررسی تمدید مدت بازداشت مظنونان برگزار شد و بهصورت غیرعلنی بود. هر دو متهم، اتهامها را رد کردهاند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
گزارشها درباره تعداد افراد بازداشتشده و نقش هر یک از آنان حاکی از آن است که دو نفر به مشارکت در طرح قتل متهم شدهاند و دو نفر دیگر، با وجود بازداشت، با چنین اتهامی روبهرو نیستند.
کنسرت کییفاستونر در شارلوتنلوند لغو شد. این رپر پیشتر در صفحه اینستاگرام خود از لغو برنامه خبر داده و گفته بود سرویسهای امنیتی برگزاری کنسرت را ممنوع کردهاند. در ماه اوت نیز گزارشهایی درباره طرحی برای ترور این خواننده در لهستان منتشر شده بود.
اخراج وابسته نظامی روسیه
در واکنش به این پرونده، لارس لوکه راسموسن، وزیر خارجه دانمارک، اعلام کرد دولت تصمیم گرفته است وابسته نظامی روسیه را اخراج کند.
بیشتر بخوانید: گفته میشود روسیه با ایجاد مشاغل جعلی، اندونزیاییها را به جنگ در اوکراین کشانده است.
مته فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، نیز از کاهش صدور روادید برای شهروندان روسیه خبر داد. وزیر خارجه دانمارک در اظهاراتی جداگانه گفت، دولت در سطح اروپا برای سختگیرانهتر کردن مقررات ورود شهروندان روسیه تلاش خواهد کرد و هدف آن، توقف صدور روادیدهایی است که ضرورت فوری ندارند.
سفارت روسیه در کپنهاگ اتهامهای مطرحشده را رد کرده و گفته است این ادعاها با هیچ مدرکی پشتیبانی نمیشوند.
درخواست دانمارک برای اقدام علیه مسکو
دانمارک پس از اعلام خنثیسازی این طرح از کشورهای عضو اتحادیه اروپا خواسته است با اقدامهای “مشخص و عملی” قدرت و انسجام اروپا در برابر مسکو را نشان دهند.
به گزارش رویترز، دانمارک خواستار محدودتر کردن دسترسی شهروندان روسیه به منطقه شنگن شده و قرار است پیشنهادهای خود را روز دوشنبه در نشست سفیران کشورهای عضو اتحادیه اروپا در بروکسل مطرح کند.
واکنش رئیس کمیسیون اروپا
اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز ۲۱ نوامبر در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق)، طرح ترور ادعایی را بهشدت محکوم کرد و همبستگی کامل اتحادیه اروپا را با دانمارک و دیگر کشورهای عضوی که هدف حملات ترکیبی روسیه قرار گرفتهاند، اعلام کرد.
فون در لاین نوشت: «حمله به یکی از ما، حمله به کل اتحادیه ماست. تهدیدهای ترکیبی روسیه هر روز کمتر ترکیبی و بیشتر واقعی میشوند. ما ابزارهای لازم برای اقدام را در اختیار داریم؛ از تیمهای واکنش سریع گرفته تا تحریم مسئولان این اقدامات.»
رئیس کمیسیون اروپا در پیام خود از ارائه قریبالوقوع راهبرد امنیتی جدید اروپا برای تقویت آمادگی و توان بازدارندگی این اتحادیه خبر داد و تأکید کرد: «اگر روسیه قصد دارد حمایت ما از اوکراین را تضعیف کند، نتیجه دقیقاً برعکس خواهد بود. عزم ما برای ادامه این حمایت قویتر خواهد شد.»
پرونده کییفاستونر در حالی مطرح شده است که سرویس امنیت و اطلاعات دانمارک در ماه سپتامبر اعلام کرده بود روسیه در حال جذب شهروندان دانمارکی برای کمک به برنامهریزی عملیات خرابکارانه علیه شرکتهای صنایع دفاعی این کشور است که با اوکراین همکاری میکنند.
در ماه ژوئیه نیز سازمان امنیت فدرال روسیه، کییفاستونر را به سازماندهی حمله پهپادی اوکراین به یک شرکت راهبردی در منطقه مسکو متهم کرده بود. این نهاد امنیتی مدعی شده بود که حمله را خنثی کرده است. این رپر اتهامهای مطرحشده را رد کرد.
سرکوب مخالفان روسیه
طرح ادعایی ترور کییفاستونر در دانمارک در شرایطی مطرح شده است که سازمان ملل متحد در سالهای اخیر درباره گسترش عملیات سرکوب مخالفان حکومت روسیه در خارج از این کشور هشدار داده است.
ماریانا کاتزارووا، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در روسیه، در گزارشی که سپتامبر ۲۰۲۶ به شورای حقوق بشر ارائه کرد، این روند را “سرکوب فرامرزی” توصیف کرده است.
این گزارش بر پایه نزدیک به ۴۰۰ مورد مستند تهیه شده و نتیجه میگیرد که مقامهای روسیه نظام سرکوب داخلی را به خارج از مرزهای این کشور گسترش دادهاند تا مخالفان و منتقدان حکومت را خاموش کنند و خانوادههای آنان را در داخل روسیه تحت فشار قرار دهند.
کاتزارووا در بیانیهای درباره این گزارش گفت: «سرکوب فرامرزی مجموعهای از حوادث پراکنده در خارج از کشور نیست؛ ادامه همان نظام ساختاری و مورد حمایت دولت برای سرکوب است که من در داخل روسیه مستند کردهام.»
او همچنین تأکید کرد: «ترک روسیه به معنای رها شدن از سرکوب روسیه نیست.»
به گفته گزارشگر ویژه سازمان ملل، شدیدترین شکلهای این سرکوب شامل خشونت هدفمند، تهدید به مرگ، ترور، تلاش برای قتل، حمله فیزیکی و مسمومسازی است. بر اساس این گزارش، روسیه در میان ۱۰ کشوری قرار دارد که مسئول بیش از ۷۰ درصد موارد مستند حملات فیزیکی فرامرزی در یک دهه گذشته بودهاند و از نظر شمار این حملات در جایگاه سوم قرار گرفته است.
کاتزارووا همچنین از قانونی خبر داده است که در اوت ۲۰۲۶ در روسیه تصویب شده و ۱۴ نوع محدودیت را علیه شهروندان ثبتشده در فهرستهای دولتی، حتی در خارج از کشور، پیشبینی میکند؛ از جمله مسدود کردن داراییها و لغو گذرنامه.
بیشتر بخوانید: توقیف اموال بیش از ۴۰۰ چهره رسانهای و فرهنگی در خارج کشور
یکی از شناختهشدهترین این پروندهها، قتل الکساندر لیتویننکو، افسر پیشین سرویس امنیت فدرال روسیه، در لندن در سال ۲۰۰۶ است.
لیتویننکو پس از پناهندگی به بریتانیا، با ماده رادیواکتیو پولونیوم-۲۱۰ مسموم شد و درگذشت. دادگاه حقوق بشر اروپا در سال ۲۰۲۱ اعلام کرد، شواهد نشان میدهد که این قتل از سوی دولت روسیه هدایت شده بود. مسکو این اتهامها را رد کرده است.
پرونده دیگر به قتل زلیمخان خانگوشویلی، شهروند گرجستان و از فرماندهان پیشین چچنی، در برلین در سال ۲۰۱۹ مربوط است. خانگوشویلی در پارکی در پایتخت آلمان هدف گلوله قرار گرفت. دادگاه آلمان در رسیدگی به این پرونده اعلام کرد عامل قتل به دستور مقامهای روسیه عمل کرده است.
سرکوب فرامرزی پس از حمله به اوکراین
به گزارش سازمان ملل، از زمان آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، بین ۶۵۰ هزار تا ۹۰۰ هزار نفر روسیه را ترک کردهاند؛ موجی از مهاجرت سیاسی که به گفته او، بزرگترین موج از این نوع از قرن بیستم تاکنون بوده است.
دویچه وله فارسی را در واتساپ دنبال کنید
با گسترش جامعه مدنی روسیه در تبعید، موارد مستند سرکوب فرامرزی نیز افزایش یافته است. شمار این موارد از ۲۹ مورد در هشت سال پیش از ۲۰۲۲ به ۸۹ مورد در سه سال پس از آن رسیده است. همچنین شمار احکام صادرشده در غیاب متهمان از چهار مورد در سال ۲۰۲۲ به ۱۵۷ مورد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
این گزارش میگوید دستکم ۹ بخش از سرویس امنیت فدرال روسیه در این اقدامات دخالت داشتهاند و سرویسهای اطلاعاتی نظامی و خارجی، دادستانیها و وزارتخانههای دولتی نیز در موارد مستند نقش داشتهاند.
از مسمومسازی تا مرگ در زندان
سرکوب مخالفان در روسیه به عملیات خارج از مرزها محدود نمیشود. زندانی کردن منتقدان سیاسی، محرومیت از خدمات درمانی، سلول انفرادی و بدرفتاری با زندانیان از دیگر مواردی است که نهادهای حقوق بشری و بینالمللی درباره آن گزارش دادهاند.
الکسی ناوالنی، رهبر مخالفان ولادیمیر پوتین، یکی از شناختهشدهترین نمونههاست. او در اوت ۲۰۲۰ با عامل اعصاب نوویچوک مسموم شد و برای درمان به آلمان انتقال یافت. مجمع پارلمانی شورای اروپا در قطعنامهای در آوریل ۲۰۲۴ اعلام کرد که این حمله با مشارکت گروهی از مأموران سرویس امنیت فدرال روسیه انجام شده است.
مجمع پارلمانی شورای اروپا در همان قطعنامه، به شمار دیگری از مخالفان و منتقدان حکومت روسیه اشاره کرده است که کشته شدهاند یا در زندان به سر میبرند. نام روزنامهنگارانی چون آنا پولیتکوفسکایا، ناتالیا استمیرووا و آناستازیا بابورووا، سرگئی ماگنیتسکی، وکیل افشاگر فساد دولتی، و بوریس نمتسوف، معاون پیشین نخستوزیر روسیه و از منتقدان پوتین، در این فهرست آمده است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
این نهاد همچنین از صدها مدافع حقوق بشر و چهره مخالف حکومت نام برده که به گفته آن، با اتهامهای ساختگی زندانی شدهاند.مجمع پارلمانی شورای اروپا در همان قطعنامه، به شمار دیگری از مخالفان و منتقدان حکومت روسیه اشاره کرده است که کشته شدهاند یا در زندان به سر میبرند. نام روزنامهنگارانی چون آنا پولیتکوفسکایا، ناتالیا استمیرووا و آناستازیا بابورووا، سرگئی ماگنیتسکی، وکیل افشاگر فساد دولتی، و بوریس نمتسوف، معاون پیشین نخستوزیر روسیه و از منتقدان پوتین، در این فهرست آمده است.
