در پی حمله اسرائیل به یک پایگاه هوایی در شمال سوریه، اسعد الشیبانی، وزیر خارجه سوریه تاکید کرد که این کشور قصد ندارد پایگاه هوایی در اختیار ترکیه قرار دهد و خواهان تنشزادیی با اسرائیل است.اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، روز چهارشنبه ۱۹ اوت (۲۸ مرداد) به آکسیوس گفت که به اسرائیل بهصراحت اعلام کرده دولت سوریه در زمینه ایجاد شرایط برای حضور نظامی آنکارا در یک پایگاه هوایی سوریه با این کشور همکاری نمیکند، اما اسرائیل با آگاهی از این موضوع، پایگاه هوایی سوریه را هدف قرار داده است.
اسرائیل در روز سهشنبه ۱۸ اوت (۲۷ مرداد) به پایگاه هوایی ابوالظهور در شمال سوریه حمله کرد. این اقدام تنشها میان سه شریک نزدیک آمریکا در منطقه را افزایش داده است؛ آن هم در شرایطی که دولت ترامپ تلاش میکند از تشدید بیشتر تنشها در خاورمیانه جلوگیری کند.
الشیبانی در پاسخ کتبی خود به پرسشهای آکسیوس گفت: «هیچ قصدی برای ایجاد یک پایگاه ترکیه در آن پایگاه هوایی، حضور دائمی نظامی ترکیه یا استقرار نیروهای ترکیه در این محل وجود نداشته است.»
دویچه وله را در واتساپ دنبال کنید
از سوی دیگر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز چهارشنبه در یک تماس تلفنی با آکسیوس گفته بود که درباره حمله اسرائیل به او گزارش داده شده است. او اما از این حمله انتقاد نکرد. ترامپ گفت: «نمیتوانم درباره آن صحبت کنم.» ترامپ همچنین حاضر نشد بگوید این گزارش قبل از حمله به او داده شده یا پس از آن.
بمباران پایگاه هوایی سوریه
اسرائیل در حمله خود دستکم هشت بمب بر باندهای پرواز و آشیانههای پایگاه هوایی ابوالظهور در شمال سوریه فرو ریخت؛ پایگاهی که حدود ۷۲ کیلومتر از مرز ترکیه فاصله دارد.
این حمله به باندهای پروازی که اخیراً بازسازی شده بودند، آسیب زد. اما در این حمله کسی کشته یا زخمی نشد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی گفتند اسرائیل به دولت ترامپ اعلام کرده بود که هدف از این حمله جلوگیری از ایجاد حضور نظامی ترکیه در این پایگاه بوده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل روز چهارشنبه در ویدئویی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، گفتاسرائیل پیش از حمله، به سوریه هشدار داده بود که اجازه ندهد ترکیه در این پایگاه حضور پیدا کند.
نتانیاهو گفت: «پیام ما کاملاً روشن بود: این کار را نکنید. فکر میکنم آنها پیام را آنطور که باید درک نکردند.»
وزیر دفاع اسرائیل، یسرائیل کاتس نیز روز پنجشنبه ۲۰ اوت (۲۹ مرداد) در مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس گفت که رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، در حال “کشاندن ترکیه به ماجراجوییهای خطرناک در سوریه” است. او افزود که کشورش اجازه نخواهد داد هیچ طرفی امنیت منطقه را تهدید کند.
ترکیه نیز روز چهارشنبه ۱۹ اوت آنچه را که “ادعاهای غیرقابلقبول” اسرائیل درباره موضع نظامی ترکیه در سوریه خواند، بهشدت رد کرد.
سوریه: دلیلی برای حمله وجود نداشت
به گفته الشیبانی اسرائیل هیچ “توجیه مشروعی” برای بمباران این پایگاه نداشته است.
او گفت فعالیتهای انجامشده در پایگاه هوایی ابوالظهور “محدود به بازسازی فرودگاه و تأسیسات آن بود که در جریان جنگ آسیب دیده بودند” و این تأسیسات قرار بود در اختیار نیروی هوایی سوریه قرار گیرد.
الشیبانی در پاسخ کتبی خود به اکسیوس نوشت: «در این پایگاه به هیچ وجه تقویت حضور نظامی ترکیه در نظر گرفته نشده بود که بتوان چنین تفسیری از آن داشت. در واقع، پایگاه تا حد زیادی خالی بود. هنوز بهطور کامل بازسازی نشده و کاملاً عملیاتی نشده بود و کار در آنجا همچنان در مرحله بازسازی قرار داشت.»
بیشتر بخوانید: وزیر خارجه ترکیه: اسرائیل گزینه حمله به ایران را روی میز نگه داشته است
او افزود: «بنابراین، مرتبط دانستن این حمله با حضور نظامی ترکیه در پایگاه، با توجه به وضعیت موجود در محل در آن زمان، با واقعیت مطابقت ندارد.»
الشیبانی تأیید کرد که افسران نظامی ترکیه چند روز پیش از حمله اسرائیل از این پایگاه بازدید کرده بودند، اما تأکید کرد که این بازدید بخشی از “همکاری نظامی مستمر در زمینه آموزش و تبادل تجربیات” بوده است.
او نوشت: «سوریه در حال حاضر برای بازسازی نهادهای نظامی و غیرنظامی خود و توسعه توانمندیهای آنها تلاش میکند. بر این اساس از برنامههای همکاری و آموزشی با چندین کشور و نه فقط ترکیه، بهره میبرد. همکاریهای مشابهی با عربستان سعودی، اردن، قطر و روسیه نیز انجام شدهاند و همچنان ادامه دارند.»
او افزود: «سوریه یک کشور مستقل است و حق دارد با هر کشوری، از جمله ترکیه، روابط همکاری و ائتلاف برقرار کند.»
الشیبانی گفت سوریه و اسرائیل در روزهای منتهی به حمله اسرائیل با یکدیگر در تماس بودند. به گفته او، مقامهای سوری فعالیتهای در حال انجام در این پایگاه را برای طرف اسرائیلی توضیح داده و “بهصراحت اعلام کرده بودند که این یک پایگاه سوری است و تحت حاکمیت و کنترل سوریه باقی خواهد ماند” و حضور دائمی ترکیه در آنجا به هیچ وجه برنامهریزی نشده است.
او نوشت: «ماهیت فعالیتهای انجامشده در پایگاه مشخص بود و هیچ مبنایی برای تفسیر عملیات بازسازی بهعنوان ایجاد یک پایگاه نظامی ترکیه در خاک سوریه وجود نداشت.»
وزیر خارجه سوریه همچنین گفت پیش و پس از حمله اسرائیل با دولت ترامپ در تماس بوده است. او گفت: «هدف اصلی، انتقال موضع و نگرانیهای ما و تلاش برای جلوگیری از تشدید تنش بود.»
الشیبانی گفته که سوریه برای آمریکا روشن کرده که به نیتهای اسرائیل در قبال سوریه اعتمادی ندارد و معتقد است که سیاست کنونی اسرائیل، از جمله تشدید تنش نظامی و اقدامات آن در میدان، به ثبات در سوریه یا منطقه کمک نمیکند.
به گفته وزیر خارجه سوریه، پس از حمله اسرائیل، دولت سوریه با دولت آمریکا و همچنین شماری از کشورهای دیگر تماس گرفت تا اعتراض خود را اعلام کند. سوریه همچنین میخواهد که “پیامدهای این حمله را مهار کرده و از تکرار آن جلوگیری کند.”
سوریه، محل نزاع قدرتها منطقهای
الشیبانی در اینباره نوشت: «ما میخواستیم موضع سوریه را روشن کنیم و بر ضرورت احترام به حاکمیت سوریه و جلوگیری از تبدیل خاک این کشور به عرصهای برای تسویهحساب یا گسترش درگیری منطقهای تأکید کنیم. ما خواهان کاهش تنش هستیم، زیرا ادامه تنش نظامی در منطقه به نفع هیچ طرفی نیست و به ایجاد ثباتی که سوریه و منطقه به آن نیاز دارند، کمکی نمیکند.»
بهرغم رخدادهای اخیر الشیبانی گفت دولت سوریه همچنان “علاقهمند به دستیابی به توافقی با اسرائیل برای کاهش تنش” در مرز میان دو کشور است.
او تاکید کرد: «اما کاهش تنش نمیتواند تنها مسئولیت یک طرف باشد. اسرائیل نیز باید سیاست خود در قبال سوریه را مورد بازنگری قرار دهد و بپذیرد که ادامه عملیات و حملات نظامی امنیت بلندمدت ایجاد نخواهد کرد، بلکه موجب افزایش بیثباتی خواهد شد.»
او افزود: در اصل، سوریه درِ مذاکرات را نمیبندد. برعکس، ما معتقدیم راهحلهای سیاسی و امنیتی پایدارترین مسیر برای دستیابی به ثبات هستند.»
سوریه طی یک سال مذاکره با اسرائیل، با میانجیگری دولت ترامپ، تلاش کرده بود به یک توافق امنیتی دست پیدا کند. به گفته الشیبانی: «ما پیشرفت قابلتوجهی داشتیم و به چارچوبی برای توافق امنیتی رسیدیم که روی کاغذ مورد توافق قرار گرفته بود. با این حال، اسرائیل متعاقباً از تعهدات خود عقبنشینی کرد و چارچوب مورد توافق در عمل اجرا نشد.»
به گفته مقامات سوری بخش قابلتوجهی از نگرانیهای امنیتی اسرائیل در جریان آن مذاکرات مورد توجه قرار گرفته بود. الشیبانی در این باره گفت: «اما امنیت نمیتواند یکطرفه باشد. همانطور که ما نگرانیهای امنیتی اسرائیل را در نظر میگیریم، اسرائیل نیز باید نگرانیهای امنیتی سوریه را مدنظر قرار دهد و نگرانیهای ما درباره سیاست توسعهطلبانه و عملیات نظامی این کشور در داخل خاک سوریه را بهطور جدی مورد توجه قرار دهد.»
الشیبانی تأکید کرد که با وجود “اراده سیاسی واقعی”، مذاکرات میتواند از سر گرفته شود و میتوان به تفاهمهایی دست یافت که امنیت هر دو طرف را تضمین کند، به حاکمیت سوریه احترام بگذارد و به جای تداوم چرخه تشدید تنش، به ثبات بیشتر در منطقه کمک کند.
