به گزارش رسانههای آمریکایی، رئیس جمهور آمریکا و ولیعهد عربستان سعودی بر سر یک توافق هستهای، که شامل غنیسازی اورانیوم هم میشود، به تفاهم رسیدهاند. دو کشور قصد دارند امروز این توافق را به شکل رسمی اعلام کنند.بر اساس گزارش رسانههای آمریکایی، به نقل از مقامهای آگاه دولتی، دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، بر سر یک توافق هستهای با عربستان سعودی به تفاهم رسیده است.
به گزارش روزنامه “نیویورک تایمز” و خبرگزاریهای رویترز و آسوشیتدپرس، با استناد به مقامهای دولتی که نامشان فاش نشده، این توافق میتواند به پادشاهی عربستان اجازه دهد در چارچوب یک برنامه هستهای غیرنظامی، به غنیسازی اورانیوم بپردازد. روزنامه “والاستریت ژورنال” پیشتر این خبر را منتشر کرده بود.
امید صنعت هستهای آمریکا به قراردادهای جدید
این توافق، راه را برای شرکتهای آمریکایی در راستای کمک به توسعه صنعت هستهای غیرنظامی عربستان سعودی هموار میکند. به گزارش نیویورک تایمز، دولت آمریکا، بهویژه با توجه به جنگ با ایران، امیدوار است از طریق این توافق به عربستان نزدیکتر شود و قراردادهایی به ارزش میلیاردها دلار برای صنعت هستهای خود به دست آورد.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچه وله
طبق این گزارشها، خبر این توافق، که ۳۰ سال اعتبار خواهد داشت، قرار است امروز چهارشنبه ۲۲ ژوئیه (۳۱ تیر)، به طور رسمی اعلام شود. اندکی پس از آن نیز جزئیات توافق برای بررسی به کنگره آمریکا ارائه خواهد شد. همچنین ساخت تأسیسات غنیسازی اورانیوم در عربستان سعودی، تحت شرایط و ضوابط مشخص، مجاز خواهد بود.
مدتهاست که درباره چنین توافقی صحبت میشود. بسیاری از دموکراتها و نیز شماری از جمهوریخواهان اصرار داشتند که هرگونه توافق با عربستان سعودی باید شامل پادمانهای ویژه باشد؛ از جمله مفادی که امکان انجام بازرسیهای هستهای را فراهم کند. با این حال، به گزارش خبرگزاریهای رویترز و آسوشیتدپرس، چنین بندهایی در این توافق گنجانده نشدهاند.
نگرانی از رقابت تسلیحات هستهای در منطقه
طبق این گزارشها، توافق مزبور فاقد آن چیزی است که به “استاندارد طلایی” شهرت دارد. این استاندارد شامل بندهای پادمانی مهمی است که برای جلوگیری از توسعه برنامه تسلیحات هستهای در نظر گرفته شدهاند و بر اساس آن، از جمله غنیسازی اورانیوم و بازفرآوری سوخت مصرفشده هستهای ممنوع میشود.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
هر دوی این موارد، از مسیرهای بالقوه برای توسعه سلاح هستهای هستند. افزون بر این، “پروتکل الحاقی” نیز در این توافق گنجانده نشده است؛ پروتکلی که به آژانس بینالمللی انرژی اتمی، که عربستان نیز عضو آن است، امکان انجام بازرسیهای گسترده و بدون اطلاع قبلی را میدهد.
امارات متحده عربی، برای ساخت نیروگاه هستهای “براکه” با کمک کره جنوبی، در توافق مشابهی با آمریکا موسوم به “توافق ۱۲۳” که در سال ۲۰۰۹ امضا شد، “استاندارد طلایی” را پذیرفته بود.
عربستان سعودی از نظر راهبردی برای آمریکا اهمیت بسیار زیادی دارد. اولین مقصد سفر خارجی ترامپ به عربستان سعودی پس از آغاز به کار در نخستین دوره ریاست جمهوریاش، نیز پیامی روشن در بر داشت. او در آغاز دومین دوره ریاست جمهوری خود نیز بار دیگر به این کشور سفر کرد و یک قرارداد تسلیحاتی چند میلیارد دلاری با ریاض به امضا رساند.
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، پیشتر اعلام کرده بود که اگر ایران، رقیب منطقهای این کشور، به بمب اتمی دست یابد، عربستان نیز همان مسیر را در پیش خواهد گرفت. این اظهارات نگرانی کارشناسان منع گسترش تسلیحات را برانگیخته است.
آنها هشدار میدهند که راهاندازی سانتریفیوژهای غنیسازی در عربستان سعودی میتواند راه را برای یک برنامه احتمالی تولید سلاح هستهای در این کشور هموار کند و آغازگر یک رقابت تسلیحات هستهای در منطقه باشد.
این توافق همچنین ممکن است با مخالفت شماری از نمایندگان کنگره آمریکا روبرو شود؛ زیرا آنها نیز نگراناند که کمک به عربستان برای تحقق خواسته دیرینهاش مبنی بر غنیسازی اورانیوم در داخل کشور، موج تازهای از گسترش سلاحهای هستهای و رقابت هستهای را به راه اندازد.
توافقی همزمان با جنگ ایران
خبر این توافق احتمالی در حالی منتشر میشود که آمریکا و اسرائیل در شرایطی جنگی با ایران به سر میبرند؛ جنگی که یکی از اهداف آن از بین بردن توانایی تهران برای دستیابی به سلاح هستهای عنوان شده است. ایران همواره تأکید کرده که برنامه غنیسازی اورانیوم این کشور صرفاً اهداف صلحآمیز را دنبال میکند.
بیشتر بخوانید: چرا عربستان سعودی بهدنبال توافق هستهای غیرنظامی با آمریکا است؟
کاخ سفید و مقامهای عربستان سعودی در ریاض به درخواست خبرگزاریها برای اظهارنظر درباره این توافق پاسخی ندادهاند.
ترامپ و همچنین جو بایدن، رئیس جمهور پیشین آمریکا، هر دو تلاش کرده بودند با عربستان به توافقی هستهای دست یابند تا فناوری آمریکایی را در اختیار این کشور قرار دهند.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، سال گذشته اندکی پیش از سفر ترامپ به عربستان سعودی، به این کشور رفت و با همتای سعودی خود درباره توسعه صنعت تولید برق هستهای تجاری عربستان گفتوگو کرد.
پیش از این نیز، عربستان سعودی و پاکستان که دارای سلاح هستهای است، در پی حمله اسرائیل به قطر برای هدف قرار دادن مقامهای حماس، یک پیمان دفاعی متقابل امضا کردند. پس از آن، وزیر دفاع پاکستان گفت که در صورت نیاز، برنامه هستهای کشورش “در اختیار” عربستان سعودی قرار خواهد گرفت؛ اظهاراتی که همچون هشداری برای اسرائیل تلقی شد؛ کشوری که از آن به عنوان تنها دارنده سلاح هستهای در خاورمیانه سخن گفته میشود.
غنیسازی اورانیوم فینفسه به معنای دستیابی به سلاح هستهای نیست. با این حال، غنیسازی مسیر حرکت به سوی تولید سلاح هستهای را هموار میکند؛ موضوعی که نگرانی کشورهای غربی درباره برنامه هستهای ایران را برانگیخته است.
