۵۶ کشور جهان با انتشار بیانیهای مشترک درباره سالگرد بازگشت تحریمهای بینالمللی علیه ایران معروف به مکانیزم ماشه تصریح کردند که ایران باید به تعهدات خود در زمینه برنامه هستهای و موشکی پایبند باشد.در تاریخ ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵ شش قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد، در پی تکمیل روند “اسنپبک” (بازگشت خودکار تحریمها معروف به مکانیزم ماشه ) مجدداً لازمالاجرا شدند.
فرانسه، آلمان و بریتانیا این روند را در واکنش به عدم پایبندی مستمر و قابلتوجه تهران به تعهدات هستهای خود در چارچوب برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) آغاز کردند.
اکنون که یک سال از آن زمان گذشته است، کشورهای تأییدکننده “ابتکار امنیت مقابله با اشاعه” (PSI) که نامشان در فهرست زیر آمده است، بر تعهد خود به اجرای مستمر تمامی تعهدات مرتبطی که در قطعنامههای بازگرداندهشده شورای امنیت تعیین شدهاند، تأکید میکنند.
“ابتکار امنیت مقابله با اشاعه”، ائتلافی بینالمللی است که برای جلوگیری از انتقال سلاحهای کشتار جمعی به دست کشورهای نامسئول در سال ۲۰۰۳ تاسیس شد.
۵۶ کشور همچنین یادآوری میکنند که بیانیه اصول توقیف سال ۲۰۰۳ که تمامی کشورهای مشارکتکننده در ابتکار مقابله با اشاعه سلاح هستهای آن را تأیید کردهاند، بر پایبندی خود به تمامی قوانین و چارچوبهای بینالمللی مرتبط، از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل تأکید میکنند.
این کشورها مطابق با تعهدات خود به اتخاذ اقداماتی در چارچوب اختیارات و قوانین داخلی و بینالمللی ادامه خواهند داد که برای جلوگیری از تأمین، فروش یا انتقال اقلام، مواد، تجهیزات، کالاها و فناوریهایی به ایران که میتوانند به فعالیتهای هستهای حساس از نظر اشاعه یا توسعه سامانههای حمل سلاحهای هستهای کمک کنند.
این کشورها همچنین متعهد شدهاند تحریمها مربوط به تأمین، فروش یا انتقال تسلیحات و تجهیزات نظامی مرتبط به ایران یا از ایران را حفظ کنند.
ضرورت اجرای اقدامات محدودکننده
در این بیانیه کشورها متعهد شدهاند: «نخست اقدامات مؤثری را برای جلوگیری از فروش، تأمین و انتقال مستقیم یا غیرمستقیم، به ایران یا از ایران، اقلامی که از داخل قلمرو کشورهای ما یا از طریق آن عبور میکنند و میتوانند به تولید سلاحهای کشتار جمعی، سامانههای حمل آنها ــ از جمله پهپادها ــ و مواد و اقلام مرتبط کمک کنند، انجام دهند؛ همچنین از انتقال اقلام مشمول محدودیتهای تسلیحاتی بازگرداندهشده سازمان ملل جلوگیری کنند.
دوما رویههای سریع و سادهای را برای تسهیل تبادل سریع اطلاعات مرتبط درباره فعالیتهای اشاعهای ایران میان کشورهای عضو “ابتکار مقابله با اشاعه” اتخاذ کنند.
سوما در صورت نیاز، قوانین و اختیارات حقوقی ملی خود را بهطور مستمر مورد بازبینی قرار دهند تا از اثربخشی اقداماتمان اطمینان حاصل شود.
و سرانجام اقدامات مشخص و مناسب را در حمایت از تلاشها برای جلوگیری و توقیف محمولههای مرتبط با فعالیتهای اشاعهای ایران انجام دهند.»
بیشتر بخوانید: ایران توافق با اروپا بر سر برنامه موشکی را تکذیب کرد
این کشورها از تمام تلاشهای ملی برای اجرای تعهدات برآمده از قطعنامههای شورای امنیت استقبال میکنند. همچنین از فعالیتهای مرتبطی که با هدف جامعه بینالمللی برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای حمایت میکنند، از جمله از اقدامات مرتبط با “عملیات طرد اقتصادی” آمریکا علیه ایران، استقبال میکنند.
امضاکنندگان این بیانیه مینویسند که از تمامی کشورهای عضو سازمان ملل میخواهند که این قطعنامهها را اجرا کنند و بار دیگر بر نگرانیهای پیشین جامعه بینالمللی درباره برنامه هستهای ایران تأکید میکنند.
این کشورها مینویسند که به هماهنگی تلاشهای خود برای مقابله با اشاعه ادامه خواهند داد تا با هرگونه تلاش ایران برای انجام اقداماتی که بر اساس قطعنامههای شورای امنیت ممنوع شدهاند، از جمله تلاش برای ازسرگیری برنامههای هستهای یا موشکهای بالستیک، مقابله کنند.
در پایان این بیانیه آمده است: «ما از ایران میخواهیم به رعایت تعهدات خود در زمینه عدم اشاعه تسلیحات بازگردد، با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کامل داشته باشد و به نگرانیهای جامعه بینالمللی درباره اشاعه تسلیحات رسیدگی کند.»
متن بیانیه زیر از سوی دولتهای ایالات متحده آمریکا، آلبانی، آرژانتین، استرالیا، اتریش، بحرین، بلیز، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، کانادا، کلمبیا، کرواسی، قبرس، جمهوری چک، دانمارک، جمهوری دومینیکن، استونی، ایالات فدرال میکرونزی، فنلاند، فرانسه، آلمان، یونان، مجارستان، ایسلند، ایرلند، اسرائیل، ایتالیا، ژاپن، لتونی، لیبریا، لیختناشتاین، لیتوانی، جزایر مارشال، مولداوی، مونتهنگرو، مراکش، نیوزیلند، مقدونیه شمالی، نروژ، پالائو، پاناما، پاراگوئه، لهستان، پرتغال، جمهوری کره، رومانی، سانمارینو، اسلواکی، اسلوونی، اسپانیا، سوئد، هلند، ترینیداد و توباگو، اوکراین، بریتانیا و یمن منتشر شده است.
