رویترز به نقل از یک مقام آمریکایی اعلام کرد، دونالد ترامپ از پیشنهاد اخیر ایران رضایت ندارد؛ پیشنهادی که شامل تعویق بحث در مورد برنامه هستهای این کشور و حل اختلافات مربوط به کشتیرانی در خلیج فارس به پس از جنگ میشود.جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی و دهها تن از مقامهای عالیرتبه حکومت ایران در جریان این حملات کشته شدند.
جمهوری اسلامی در واکنش به حملات مشترک اسرائیل و آمریکا، خاک اسرائیل و نیز چند کشور منطقه خلیج فارس از جمله قطر، کویت، عربستان سعودی، بحرین و امارات متحده عربی و حتی آذربایجان را نیز هدف قرار داد.
جمهوری اسلامی و ایالات متحده تنها حدود یک ساعت پیش از پایان مهلت تعیینشده از سوی دونالد ترامپ برای حمله گسترده به پلها و نیروگاههای ایران، در نخستین ساعات روز چهارشنبه ۸ آوریل (۱۹ فروردین ۱۴۰۵) بر سر آتشبسی دوهفتهای توافق کردند.
رئیس جمهور آمریکا در واپسین ساعات باقیمانده از آتشبس دوهفتهای با جمهوری اسلامی اعلام کرد که به درخواست شماری از مقامهای پاکستان، ازسرگیری احتمالی حملات به جمهوری اسلامی را بهطور موقت متوقف و آتشبس فعلی را تمدید کرده است.
از آن زمان تا کنون مذاکرات غیر مستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری پاکستان ادامه دارد.
آخرین خبرها از تحولات جنگ را از اینجا دنبال کنید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
انسداد تنگه هرمز؛ “جهان با خطر یک بحران تاریخی روبهروست”
کیریاکوس پیراکاکیس، وزیر دارایی یونان و رئیس گروه یورو، میگوید، بهدلیل وضعیت خاورمیانه جهان با خطر یک بحران تاریخی روبهروست.
گروه یورو متشکل از وزرای دارایی کشورهای اروپایی عضو حوزه یورو، واحد پول اروپایی، است.
پیراکاکیس با تأکید بر این که اگر تنگه هرمز بهسرعت بهطور کامل بازگشایی نشود، این بحران میتواند به بزرگترین بحران انرژی تاریخ تبدیل شود، افزود: «اختلال در عرضه نفت و گاز ممکن است حتی از بحرانهای گذشته، مانند دهه ۱۹۷۰ یا آغاز جنگ اوکراین، شدیدتر باشد.»
پیراکاکیس در اظهارات خود در شامگاه دوشنبه، ۲۷ آوریل، همچنین پیامدهای بحران کنونی را فراتر از بخش انرژی توصیف کرد. به گفته او، مواد اولیه مهمی مانند کودهای شیمیایی یا محصولات پتروشیمی نیز ممکن است کمیاب شوند. بیشترین تأثیر بر آسیا خواهد بود، اما در اروپا هم پیامدها، بهویژه از طریق افزایش قیمت انرژی،در حال احساس شدن است.
او افزود، اتحادیه اروپا در تلاش برای مقابله با این وضعیت است و برنامههایی برای ارائه حمایتهای هدفمند و موقت به شهروندان و شرکتها دارد. به گفته او، هماهنگی دقیق بین سیاستهای اقتصادی و پولی بسیار مهم است و شرایط سیاسی فعلی نقش پررنگتری در سیاستهای اقتصادی و مالی جهانی پیدا کرده است.
پیراکاکیس با بیان این که جهان شاهد بازگشت نقشآفرینی بسیار قدرتمند ژئوپلیتیک است، گفت که در گذشته تصور میشد جهانیسازی و فناوریهای جدید اهمیت جغرافیا را کاهش میدهند، اما این تصور اشتباه بوده است. امروز اقتصاد جهانی بیش از پیش تحت تأثیر تغییر موازنه قدرت بین مناطق، سرعت پیشرفت فناوری و نقش بازیگران جدید در کنار دولتها قرار دارد.
او در انتها تصریح کرد که در مجموع، وضعیت ژئوپلیتیکی در خلیج فارس میتواند دسترسی آسیا به انرژی را مختل کند و پیامدهایی جدی مانند توقف تولید، سهمیهبندی و زندگی در شرایط بحرانی به همراه داشته باشد.
افغانستان به دلیل قطعی اینترنت جای ایران را در بازار جهانی زعفران میگیرد
غلامرضا میری، نایب رئیس شورای ملی زعفران، روز سهشنبه ۸ اردیبهشت (۲۸ آوریل) با اشاره به مشکلات صادرکنندگان زعفران اعلام کرد، قطعی اینترنت باعث از دست رفتن بخشی از بازارهای صادراتی زعفران ایران شده است.
زعفران گرانترین ادویه جهان به شمار میرود و هر کیلو زعفران حدود ۳۰ هزار یورو ارزش دارد.
بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
محسن احتشام، رئیس شورای ملی زعفران نیز درباره وضعیت صادرات زعفران در سال گذشته گفت، هنوز گمرک ایران آمار دقیقی ارائه نکرده اما برآوردها نشان میدهد ۲۰۰ تا ۲۳۰ تن صادرات انجام شده است.
او با اشاره به قطعی اینترنت بینالمللی افزود: «این محدودیتها ضربه سنگینی به صادرکنندگان وارد کرده؛ چرا که نبود اینترنت باعث شده بسیاری از صادرکنندگان نتوانند با مشتریان بینالمللی در ارتباط باشند یا کالاهای خود را بهموقع ارسال کنند.»
رئیس شورای ملی زعفران همچنین هشدار داد، این شرایط زمینه را برای فعالیت رقبای خارجی مثل افغانستان فراهم کرده و آنها توانستند بخشی از زعفران ایرانی را با نام خود در بازارهای بینالمللی عرضه کند.
احتشام همچنین افزود، در ایام اخیر و در پی قطعی اینترنت، صادرکنندگان امکان ارتباط مستقیم با مشتریان بینالمللی را نداشتند و حتی نمیتوانستند درباره رسیدن کالا به مقصد اطمینان حاصل کنند.
به گفته او، این وضعیت نهتنها صادرات را محدود کرده، بلکه موجب کاهش جایگاه زعفران ایران در بازار جهانی شده است.
بلومبرگ: صادرات نفت ایران تا ۷۰درصد کاهش یافته است
خبرگزاری بلومبرگ با استناد به تصاویر ماهوارهای گزارش داد که چندین نفتکش ایرانی در نزدیکی بندر چابهار، خارج از تنگه هرمز، تجمع کردهاند.
در این تصاویر، دستکم هشت نفتکش بزرگ در کنار کشتیهای کوچکتر در این منطقه دیده میشوند.
بر اساس این گزارش، افزایش تعداد این کشتیها نشان میدهد که گرچه ایران همچنان در حال بارگیری نفت است، ولی عدم ورود این کشتیها به ترمینال اصلی نفتی در خلیج فارس در عین حال بازتابی از تأثیرات محدودیتهای آمریکا است که انتقال نفت خام به بازارهای جهانی را دشوار کرده و باعث ایجاد گلوگاه در نزدیکی مسیرهای صادراتی ایران شده است.
بلومبرگ در ادامه گزارش خود میگوید که محاصره دریایی ایالات متحده، صادرات نفت ایران را تقریباً ۷۰ درصد کاهش داده است، حمل و نقل از طریق تنگه هرمز تقریباً متوقف شده است و هیچ نفتکشی از آن عبور نمیکند.
ایران بنا بر همین گزارش، با کمبود جا برای ذخیره نفت خود مواجه است و تنها حدود ۱۲ تا ۲۲ روز ظرفیت دارد
ادامه این روند ممکن است ایران را مجبور کند تا اواسط ماه مه، علاوه بر کاهشهای بزرگی که تاکنون انجام داده است، تولید خود را ۱.۵ میلیون بشکه در روز دیگر کاهش دهد.
بلومبرگ اما اثرات مالی این کاهش را فوری و عاجل ارزیابی نمیکند، زیرا رسیدن محمولههای نفتی فعلی به خریداران زمان میبرد و پرداختها در زمان دیرتری به ایران میرسند و برای حکومت ایران یک فرصت تنفس ایجاد میکنند.
سیانان به نقل از منابع آگاه: اختلاف آمریکا و ایران آنقدرها هم زیاد نیست
سیانان در گزارشی به قلم نیک روبرتسون، خبرنگار ارشد این شبکه خبری روز سهشنبه ۸ اردیبهشت (۲۸ آوریل) به نقل از “منابع آگاه” گزارش داد، اگرچه آمریکا و ایران دور دوم مذاکرات خود را در پاکستان برگزار نکردهاند، اما “اختلاف دو طرف آنقدر که به نظر میرسد زیاد هم نیست”.
به گفته این منابع، دیپلماسی فشردهای پشت پرده در جریان است و مذاکرات بر یک روند مرحلهای متمرکز شده که در گام نخست شامل “بازگشت به وضعیت پیش از جنگ و بازگشایی تنگه هرمز بدون محدودیت یا پرداخت عوارض” میشود.
بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
طبق این گزارش، بررسی برنامه هستهای ایران که از سوی آمریکا و اسرائیل دلیل اصلی درگیری عنوان شده، به مراحل بعدی موکول خواهد شد.
دونالد ترامپ، رئيسجمهور آمریکا پیشتر تاکید کرده بود، هر توافقی باید شامل توقف غنیسازی و کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم نزدیک به سطح تسلیحاتی باشد؛ شروطی که ایران آنها را نپذیرفته است.
بر اساس این گزارش، میانجیها در حال فشار بر دو طرف برای رسیدن به توافق هستند و روزهای آینده در این روند بسیار تعیینکننده توصیف شده است؛ در حالی که احتمال بازگشت آمریکا به مسیر نظامی نیز همچنان مطرح است.
سخنگوی وزارت دفاع ایران: آمریکا در جایگاهی نیست که دیکته بکند
رضا طلایینیک، سخنگوی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران روز سهشنبه ۸ اردیبهشت (۲۸ آوریل) اعلام کرد، ایالات متحده دیگر در جایگاهی نیست که بتواند “سیاستهای خود را به ملتهای مستقل دیکته بکند”.
او در جریان سفر به قرقیزستان برای حضور در نشست وزرای دفاع “سازمان همکاری شانگهای” تاکید کرد که این سازمان نماد حرکت به سمت نظم چندقطبی در جهان است.
بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
طلایینیک همچنین با اشاره به دیدارهای خود با وزرای دفاع چند کشور عضو سازمان همکاری شانگهای خاطرنشان کرد که ایران آماده است تجربیات و توانمندیهای خود در “مقابله” با آمریکا و “شکست” این کشور را در اختیار اعضای این سازمان قرار دهد.
او این سخنان را در شرایطی بیان کرده که مذاکرات برای پایان دائمی جنگ میان ائتلاف آمریکا و اسرائیل با ایران هنوز به نتیجه نرسیده است.
سازمان همکاری شانگهای در سال ۲۰۰۱ توسط شش کشور چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان تشکیل شد.
این سازمان اکنون ۹ عضو دائم دارد: ایران، چین، روسیه، هند، پاکستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان. افغانستان، بلاروس و مغولستان بهعنوان اعضای ناظر در این سازمان حضور دارند.
نتبلاکس: دو ماه از قطع اینترنت در ایران گذشت
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش وضعیت اینترنت در جهان سهشنبه ۲۸ آوریل (۸ اردیبهشت) در وبسایت خود و همچنین با انتشار پستی در شبکه ایکس (توییتر سابق) اعلام کرد که ایران دقیقا دو ماه پیش با تصمیم مقامهای جمهوری اسلامی برای قطع اینترنت جهانی، وارد خاموشی دیجیتال شد.
این نهاد بینالمللی در پیام خود تصریح کرد: «قطع اینترنت در ایران اکنون به شصتمین روز رسیده و مرز ۱۴۱۶ ساعت [خاموشی] را پشت سر گذاشته است».
در پیام نتبلاکس همچنین آمده است که جمهوری اسلامی “در حال ایجاد دسترسی سطحبندیشده به اینترنت برای گروههای خاص است”.
رئیس موساد: به عمق اسرار ایران و لبنان نفوذ کردیم
دیوید بارنیا، رئیس موساد، سازمان اطلاعات خارجی اسرائيل روز سهشنبه ۸ اردیبهشت (۲۸ آوریل) در مراسم تقدیر از مأموریتهای برجسته این سازمان در سال ۲۰۲۵ گفت، این نهاد به “هسته اسرار دشمن” در ایران و لبنان نفوذ کرده و رشتهعملیاتی “نوآورانه و بیسابقه” انجام داده است.
او شب گذشته ۲۷ آوریل در این مراسم در مقر موساد تاکید کرد که این سازمان در جریان جنگ، در کنار ارتش اسرائیل نقش تهاجمیتر و مؤثرتری ایفا کرده و موفق به دستیابی به اطلاعات راهبردی و تاکتیکی از عمق ساختارهای طرف مقابل شده است.
به گفته بارنیا، اینگونه عملیات به انجام حملاتی در “قلب تهران”، خنثیسازی نیروهای ارشد و تقویت برتری هوایی اسرائیل و دفاع از جبهه داخلی کمک کرده است.
بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
بارنیا همچنین از پیشبرد “کارزار دیپلماتیک پنهان” برای گسترش ائتلافهای منطقهای و افزایش عمق راهبردی اسرائیل خبر داد و تاکید کرد که با وجود تداوم تهدیدها، “هر زمان خطری شناسایی شود”، با تمام توان به آن پاسخ داده خواهد شد.
بروجردی: ۴ حساب بانکی برای عوارض عبور کشتیها از تنگه هرمز افتتاح شد
علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد بلافاصله پس از بازگشایی مجلس قانون جدید تردد در تنگه هرمز تصویب و به دولت ابلاغ خواهد شد.
او با اشاره به طرح “امنیت تنگه هرمز” گفت، این طرح با هدف تثبیت چارچوب حقوقی کنترل عبور و تقویت درآمدهای کشور تدوین شده و پس از تصویب اجرایی میشود.
بروجردی همچنین از افتتاح چهار حساب بانکی در بانک مرکزی (ریال، دلار، یورو و یوآن) برای دریافت عوارض عبور کشتیها از تنگه هرمز خبر داد.
بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
به گزارش “خبرآنلاین”، طبق دستورات ابلاغی، عوارض دریافتی توسط نیروی دریایی سپاه به این حسابها واریز میشود و این روند تا زمان تصویب نهایی قانون ادامه خواهد داشت.
برخی کارشناسان این اقدام جمهوری اسلامی را مغایر با قوانین بینالمللی میدانند. رابرت هیوبرت، کارشناس روابط بینالملل در دانشگاه کلگری کانادا، در گفتوگو با دویچهوله گفته است: «آزادی کشتیرانی پایه تجارت دریایی جهانی است و عبور از این مسیرها باید بدون مانع باشد؛ در غیر این صورت، تقریباً همه کشورها با آن مخالفت خواهند کرد.»
آمریکا و برخی کشورهای اروپایی و عربی حوزه خلیج فارس بهصراحت با گرفتن عوارض عبور از تنگه هرمز توسط جمهوری اسلامی مخالفت کردهاند.
ناوشکن آمریکایی مانع حرکت یک نفتکش بهسوی بنادر ایران شد
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)صبح روز سهشنبه ۸ اردیبهشت (۲۸ آوریل) در شبکه ایکس اعلام کرد که ناوشکن موشکانداز هدایتشونده “رافائل پرالتا دیدیجی ۱۱۵”روز یکشنبه ۲۶ آوریل در چارچوب اجرای محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران، از حرکت نفتکش امتی”استریم” بهسوی یکی از بنادر ایران جلوگیری کرده است.
سنتکام با آغاز محاصره دریایی ایران بارها مانع حرکت نفتکشها به سوی بنادر ایران شده است.
بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
همایون فلکشاهی، کارشناس ارشد شرکت دادهپردازی نفت و کالا “کپلر” در مصاحبه با دویچه وله درباره محاصره دریایی بنادر ایران گفته است، تا کنون هیچ کشتیای موفق به عبور از این مسیر نشده و برخی کشتیها به نزدیکی بندر چابهار، نزدیکترین نقطه به دریای عرب، منتقل میشوند تا در صورت باز شدن مسیر، سریعتر وارد بازار شوند.
فلکشاهی گفته است، در صورت ادامه این وضعیت تا حدود دو ماه آینده، درآمد نفتی ایران میتواند به صفر نزدیک شود.
مواضع احزاب کرد ایران در عراق باز هم هدف قرار گرفت
طبق گزارش کردپا، آژانس خبررسانی کردستان، عصر دوشنبه ۷ اردیبهشت (۲۷ آوریل) کمپ “آزادی”، وابسته به حزب دمکرات کردستان ایران در شهرستان کویه از توابع استان اربیل و همچنین کمپ “سورداش” متعلق به حزب کومله زحمتکشان کردستان در استان سلیمانیه، مورد حمله پهپادهای انتحاری جمهوری اسلامی ایران قرار گرفتند.
منطقهای که مورد حمله قرار گرفته محل استقرار خانوادهها و افراد غیرنظامی وابسته به احزاب کرد بوده است.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از منابع امنیتی در عراق گزارش داده که در حملهای پهپادی، یک گروه مخالف جمهوری اسلامی در غرب سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق هدف قرار گرفته است.
بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
مقامهای اقلیم کردستان هشدار دادهاند، ادامه این حملات میتواند آتشبس میان آمریکا و جمهوری اسلامی را تضعیف کرده و امنیت منطقه را به خطر بیندازد.
به گزارش شبکه تلویزیونی “رووداو” در اقلیم کردستان عراق، اداره رسانه و اطلاعات دولت اقلیم کردستان عراق در بیانیهای اعلام کرد که از ۲۸ فوریه تا ۲۰ آوریل سال جاری اقلیم کردستان عراق ۸۰۹ بار مورد حمله موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی قرار گرفته است.
در این بیانیه اشاره شده است که اقلیم کردستان عراق از جمله مناطقی است که در جنگ مشارکت نداشته اما با وجود پایبندی به بیطرفی، بیشترین تلفات جانی و مالی را متحمل شده است.
هشدار وزیر خزانهداری آمریکا در مورد “کمبود بنزین در ایران”
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا صبح سهشنبه ۸ اردیبهشت (۲۸ آوریل) در پیامی در شبکه ایکس به ایران هشدار داد که جمهوری اسلامی با ادامه محاصره دریایی بنادر این کشور بهزودی شاهد کمبود بنزین خواهد بود.
بسنت در پیام خود نوشته است: «در حالی که رهبران باقیمانده سپاه پاسداران در داخل یک لوله فاضلاب مانند موشهای در حال غرق شدن گرفتار شدهاند، صنعت نفت فرسوده ایران به دلیل محاصره آمریکا در حال توقف تولید است. پمپاژ بهزودی متوقف خواهد شد. کمبود بنزین در ایران در راه است.»
وزیر خزانهداری آمریکا در پیامی دیگر در شبکه ایکس درباره همکاری با خطوط هوایی تحریمشده ایران نیز هشدار داد و گفت، شرکتهایی که با این خطوط همکاری کنند در معرض تحریمهای آمریکا قرار خواهند گرفت.
بسنت از دولتهای خارجی خواست، از ارائه خدماتی مانند سوخترسانی به این هواپیماها جلوگیری کنند.
بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
وزیر خزانهداری آمریکا این اقدام ایالات متحده را بخشی از کارزار فشار اقتصادی بر تهران در بحبوحه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران دانست.
رسانههای دولتی ایران گزارش دادهاند که پروازهای تجاری برای نخستینبار از زمان آغاز جنگ از فرودگاه بینالمللی تهران از سر گرفته شده و پروازهایی به مقاصدی از جمله استانبول، مسقط، مدینه، عراق و قطر برنامهریزی شده است.
روبیو: واشنگتن خواهان شنیدهشدن صدای مردم ایران است
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در گفتوگو با شبکه “فاکسنیوز” اعلام کرد، واشنگتن قصد آسیب رساندن به مردم ایران را ندارد و خواهان شنیدهشدن صدای آنان است، نه تکرار خشونتهایی که به گفته او، به کشتهشدن هزاران معترض انجامیده است.
روبیو افزود: «آرزو میکنیم صدای مردم ایران شنیده شود، به جای اینکه ۳۰ تا ۴۰ هزار نفر از آنها در خیابانها و داخل بیمارستانها کشته و بهطور منظم اعدام شوند.»
بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
روبیو همچنین با اشاره به اهمیت راهبردی تنگه هرمز، آن را “یک سلاح اقتصادی در حد هستهای” توصیف و تاکید کرد که ایران تلاش دارد از این مسیر برای اعمال فشار بر اقتصاد جهانی استفاده کند.
یک مقام آمریکایی: ترامپ از پیشنهاد جدید ایران برای پایان جنگ ناراضی است
خبرگزاری رویترز صبح روز سهشنبه ۸ اردیبهشت (۲۸ آوریل) به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا از پیشنهاد اخیر ایران برای حلوفصل جنگ دوماهه رضایت ندارد؛ موضوعی که “امیدها برای پایان درگیری را کاهش داده است”.
بر اساس پیشنهاد جدید ایران، بحث در مورد برنامه هستهای این کشور تا پایان جنگ و همچنین حل اختلافات مربوط به کشتیرانی در خلیج فارس به تعویق میافتد.
این مقام آمریکایی که در جریان دیدار روز دوشنبه ترامپ با مشاورانش قرار داشت و خواست نامش فاش نشود به رویترز گفت، این رویکرد ایران برای ایالات آمریکا قابل قبول نیست، زیرا آمریکا تاکید دارد مسائل هستهای باید از ابتدا در مذاکرات بررسی شوند و به همین دلیل، ترامپ نیز با این پیشنهاد مخالفت کرده است.
بیشتر بخوانید: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران
اُلیویا ولز، یکی از سخنگویان کاخ سفید اعلام کرد که آمریکا “از طریق رسانهها مذاکره نخواهد کرد” و بر “خطوط قرمز” خود تاکید دارد.
رویترز در ادامه گزارش خود آورده است امیدها برای ازسرگیری روند صلح پس از لغو سفر برنامهریزیشده استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در خاورمیانه و دامادش جرد کوشنر به اسلامآباد کاهش یافته است.
بر اساس منابع ایرانی، پیشنهاد جمهوری اسلامی شامل مذاکرات مرحلهای است؛ در مرحله نخست باید پایان جنگ و رفع محاصره دریایی انجام گیرد، سپس وضعیت تنگه هرمز مشخص و در نهایت به پرونده هستهای و موضوع حق ایران برای غنیسازی اورانیوم پرداخته شود.
