دادستانی فرانسه تحقیق درباره سوء استفاده جنسی با عینکهای هوشمند را آغاز کرده است. این تحقیقات پس از شکایتهایی درباره فیلمبرداری از زنان بدون اطلاع آنها آغاز شد.عینکهای هوشمند بهسختی از عینکهای معمولی قابل تشخیص هستند. تنها یک چراغ کوچک روی قاب نشان میدهد که دستگاه در حال ضبط است؛ عینکهایی که استفاده از آنها روزبهروز گستردهتر و چالشبرانگیزتر میشود.
دادستانهای فرانسه پس از دریافت شکایتهایی درباره فیلمبرداری از زنان در خیابان بدون اطلاع آنها و انتشار تصاویر در اینترنت، تحقیقات کیفری درباره موارد مشکوک به آزار جنسی با استفاده از عینکهای هوشمند را آغاز کردهاند.
اینترنت بدون سانسور با سایفون دویچهوله
دادستانی پاریس اعلام کرد اخیرا دستکم یک پرونده تحقیقاتی مرتبط با یک روند در شبکههای اجتماعی و استفاده از این دستگاهها را آغاز کرده است. دادستانی نام یا برند عینکهای مورد استفاده در این پرونده را اعلام نکرد.
عینکهای هوشمند، عینکهای معمولی را با امکاناتی مانند دوربین، میکروفن و بهطور فزاینده هوش مصنوعی ترکیب میکنند. مدلهای مختلفی از این عینکها در بازار وجود دارد، اما محصولات شرکت متا که با همکاری شرکت فرانسوی-ایتالیایی “اسیلور لوکسوتیکا” تولید میشوند، با سهمی حدود ۷۶ درصدی از فروش جهانی، بازار را در اختیار دارند.
عینکهای مجهز به هوش مصنوعی متا دارای دوربین کوچکی هستند که به کاربران امکان میدهد بهشکلی نامحسوس عکس بگیرند و فیلم ضبط کنند. سال گذشته حدود هفت میلیون دستگاه از این عینکها فروخته شد و اسیلو لوکسوتیکا نیز از “رشد تصاعدی” فروش در سال ۲۰۲۶ خبر داده است.
موفقیت سریع این محصولات باعث شده است نهادهای نظارتی، دادستانها، فعالان حریم خصوصی و شرکتها توجه بیشتری به پیامدهای استفاده از آنها نشان دهند.
دادستانی پاریس اعلام کرد واحد جرایم سایبری دو هفته پیش عینکهای هوشمند را بررسی کرده تا مشخص شود از آنها برای چه جرایمی میتوان استفاده کرد. جزئیات بیشتری منتشر نشده است.
دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید
یک سخنگوی شرکت متا گفت: «ما از همان ابتدا حفظ حریم خصوصی را در طراحی عینکهای مجهز به هوش مصنوعی خود در نظر گرفتهایم.» او افزود این شرکت همزمان با پیشرفتهتر شدن فناوری، به تقویت تدابیر حفاظتی ادامه خواهد داد.
اسیلو لوکسوتیکا از اظهارنظر در اینباره خودداری کرد.
نهاد حفاظت از دادههای فرانسه تا کنون کمتر از ۱۰ شکایت درباره استفاده از عینکهای هوشمند در محیطهای کاری دریافت کرده است. این نهاد میگوید کارفرمایان بهطور فزاینده درباره امکان ممنوع کردن استفاده از این عینکها در محل کار پرسوجو میکنند.
نگرانیها درباره این فناوری به فرانسه محدود نمیشود. استرالیا هم اعلام کرد به دلیل نگرانیهای مربوط به حریم خصوصی و امنیت، ممنوعیت عینکهای هوشمند مجهز به دوربین در محیطهای کاری دولتی را بررسی میکند. برخی سینماها در بریتانیا نیز استفاده از آنها را ممنوع کردهاند.
یک گروه حمایت از حقوق مصرفکنندگان در آلمان نیز با استناد به قوانین حفاظت از دادهها، علیه متا و چند شرکت دیگر که در فروش این دستگاهها نقش دارند، شکایت کیفری کرده است.
قوانین موجود درباره حریم خصوصی
قوانین فرانسه از حریم خصوصی افراد حمایت میکند. ضبط تصویر یک فرد در مکانی خصوصی بدون رضایت او میتواند تا یک سال زندان و ۴۵ هزار یورو جریمه در پی داشته باشد. با این حال، نهادهای نظارتی و کارشناسان حقوقی میگویند اجرای قوانین زمانی دشوارتر میشود که تصاویر در مکانهای عمومی ضبط یا بهسرعت در اینترنت منتشر شوند.
دویچه وله فارسی را در واتساپ دنبال کنید
عینکهای هوشمند معمولا چراغ کوچکی روی قاب دارند که هنگام فیلمبرداری روشن میشود. با این حال، گروههای مدافع حقوق افراد میگویند روشنشدن این چراغ به معنای رضایت افراد برای فیلمبرداری نیست و ممکن است مسئولیت تشخیص ضبط تصاویر را بر دوش افرادی بگذارد که در اطراف فرد استفادهکننده از عینک قرار دارند.
زنان در معرض سوءاستفاده از عینکهای هوشمند
فعالان حقوق زنان هشدار میدهند که زنان بهطور ویژه در معرض سوءاستفاده از این فناوری قرار گرفتهاند.
اینس ژیرار، مسئول پروژههای مبارزه با خشونتهای سایبری و جنسیتی مبتنی بر فناوری در سازمان “اوبرتین اوکلر” گفت: «نمیتوانیم در برابر یک فناوری نظارتی، به افرادی که تحت نظارت قرار گرفتهاند بگوئیم باید بیشتر مراقب باشند.»
او افزود این کار فشار بیشتری بر زنان، اقلیتهای جنسیتی و افرادی وارد میکند که از قبل در معرض خشونت، آزار اینترنتی و نظارت در فضاهای عمومی قرار دارند.
با افزایش استفاده از عینکهای هوشمند، نهادهای نظارتی قوانین مربوط به حریم خصوصی را بررسی میکنند؛ بهویژه در مواردی که از افراد بدون اطلاع یا رضایت آنها فیلمبرداری میشود.
